Her mimari projenin ilk adımı parseli çizime almaktır. Halihazır harita veya aplikasyon krokisi elinizde değilse en hızlı kaynak, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün (TKGM) parsel sorgu servisidir. Bu yazıda parseli AutoCAD’e doğru koordinatlarla aktarmanın yollarını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.
Parsel sorgu sayfasında ne var?
TKGM parsel sorgu sayfasında il, ilçe, mahalle, ada ve parsel numarasıyla parseli haritada görebilir; alan, nitelik ve pafta bilgilerine ulaşabilirsiniz. Parselin sınırı coğrafi koordinatlarla (enlem/boylam) tanımlıdır. AutoCAD’de kullanmak için bu koordinatların projeksiyonlu bir sisteme, Türkiye’de genellikle ITRF96 TM 3° sistemine dönüştürülmesi gerekir.
ITRF96 TM 3° ve orta meridyen (DOM)
Türkiye’deki halihazır haritalar ve imar planları çoğunlukla 3 derecelik dilimlerle Transversal Merkator (TM) projeksiyonundadır. Her dilimin bir orta meridyeni vardır: 27, 30, 33, 36, 39, 42 ve 45. İstanbul’un büyük bölümü DOM 30, Ankara DOM 33 dilimindedir. Yanlış DOM seçilirse parsel yüzlerce kilometre öteye düşer, bu yüzden dilimin doğru seçilmesi önemlidir.
Yöntem 1: Elle aktarma
- Parselin köşe koordinatlarını bir dönüşüm aracıyla ITRF96 TM’ye çevirin.
- AutoCAD’de
PLINEkomutuyla köşe koordinatlarını Y,X sırasıyla girin. - Kenar ölçülerini, köşe numaralarını ve koordinat tablosunu elle ekleyin.
Bu yöntem çalışır ama her parsel için 15–30 dakika sürer ve koordinat girişinde yapılan tek bir hata parseli bozabilir.
Yöntem 2: Mimar Araç Seti ile tek komut
TKGM komutu bu işlemi AutoCAD’in içinden yapar: il, ilçe, mahalle, ada ve parseli seçersiniz; parsel doğru dilimde, kenar ölçüleri, köşe koordinat tablosu ve tapu bilgi tablosuyla çizime gelir. İsterseniz komşu parselleri de aynı anda getirebilirsiniz.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Hassasiyet: Açık servisteki köşe koordinatları yaklaşık 1 m hassasiyetlidir. Çizim alanı tapu alanından biraz farklı çıkabilir; bu fark ölçüm hatası değil, verinin yuvarlanmasıdır.
- Kesin ölçü: Aplikasyon, ifraz-tevhit ve kesin ölçü gerektiren işler için kadastro krokisi ve lisanslı harita mühendisi esastır.
- Birim: Koordinatlı çizimler metre birimindedir; mm şablonla açılan çizimde ölçeğe dikkat edin.
Sonuç
Parseli doğru koordinatla çizime almak, sonraki bütün adımların (imar hesabı, vaziyet planı, çevre altlığı) temelidir. Tekrarlayan bu işi otomatikleştirmek her projede zaman kazandırır. Mimar Araç Seti’nin bütün komutlarını özellikler sayfasında inceleyebilirsiniz.